راهنمای استاد ويندوز

راهنمای استاندارد استاد Windows - مرکز آموزشی گلستان اندیشه

1. هدف دوره

هدف این دوره آن است که شاگرد با محیط Windows آشنا شود و بتواند تنظیمات پایه سیستم، حساب کاربری، زبان صفحه‌کلید، برنامه‌ها، فایل‌ها و پوشه‌ها را به صورت عملی مدیریت کند.

هدف اصلی:
شاگرد پس از پایان دوره باید بتواند بدون کمک استاد، کارهای پایه Windows را انجام دهد و برای ورود به دوره‌های Microsoft Word و Excel آماده باشد.

اصل آموزش:

توضیح استاد → نمایش عملی → اجرای شاگرد → تمرین → رفع اشکال → تکرار → اجرای مستقل

2. مشخصات دوره

مورد	مشخصات
موضوع	Windows Basic Skills
تعداد جلسات	10
مدت هر جلسه	60 دقیقه
روزهای تدریس	شنبه تا چهارشنبه
پنج‌شنبه	مرور و تمرین نظری / نوشتاری
جمعه	تعطیل
آزمون نهایی	جلسه 10

3. ساختار استاندارد هر جلسه 60 دقیقه‌ای

زمان	فعالیت
3:00 – 3:05	حاضری و آماده‌سازی
3:05 – 3:15	مرور درس قبلی
3:15 – 3:30	توضیح و نمایش عملی موضوع جدید
3:30 – 3:50	اجرای عملی شاگردان
3:50 – 3:57	تمرین مستقل و رفع اشکال
3:57 – 4:00	جمع‌بندی و تعیین تمرین

4. روش آموزش دو شاگرد با یک لپ‌تاپ

اگر دو شاگرد از یک لپ‌تاپ استفاده کنند، هر دو باید فعال باشند.

نقش	وظیفه
اجراکننده	کار را با Mouse، Keyboard و سیستم انجام می‌دهد.
راهنمای عملی	مراحل را توضیح می‌دهد، اشتباه را تشخیص می‌دهد و نتیجه را بررسی می‌کند.

بعد از هر فعالیت کوچک، نقش دو شاگرد باید تغییر کند.

در آزمون نهایی، هر شاگرد باید مستقل کار کند و شاگرد دیگر اجازه راهنمایی ندارد.

5. نقشه کلی دوره

جلسه	موضوع
1	Introduction: Windows، Desktop، Start Menu، Taskbar، Icons، Recycle Bin
2	Right-click Menu: View، Sort by، Refresh، New، Display Settings، Personalize
3	Windows Settings: Date & Time، Region & Language، Keyboard Language، Display Language
4	Devices: Mouse Settings، On-Screen Keyboard، Keyboard Settings
5	User Accounts
6	Installing Software و Desktop Shortcuts
7	Uninstalling Programs
8	File & Folder Management
9	تمرین جامع Windows
10	آزمون عملی نهایی

6. راهنمای جلسات آموزشی

جلسه 1 — Introduction

هدف: آشنایی شاگرد با محیط اصلی Windows.

Windows چیست؟
Desktop چیست؟
Start Menu
Taskbar
Icons
Recycle Bin

نمایش استاد:
استاد Windows را باز کرده و محل Desktop، Start Menu، Taskbar، Icons و Recycle Bin را نشان می‌دهد.

اجرای شاگرد:
شاگرد Start Menu را باز کند، چند برنامه را پیدا کند، Desktop را بررسی کند و Recycle Bin را باز و بسته کند.

تمرین پنج‌شنبه: نام بخش‌های اصلی Desktop را روی کاغذ بنویسد و کاربرد هرکدام را توضیح دهد.

جلسه 2 — Right-click Menu

هدف: شناخت گزینه‌های مهم منوی Right-click در Desktop.

View
Sort by
Refresh
New
Display Settings
Personalize

تمرین عملی: شاگرد روی قسمت خالی Desktop کلیک راست کند و هر گزینه را جداگانه باز و بررسی کند.

سپس:
View → تغییر اندازه Icons
Sort by → مرتب‌سازی Icons
Refresh → تازه‌سازی Desktop
New → ایجاد Folder
Display Settings → مشاهده تنظیمات صفحه
Personalize → تغییر ظاهر Desktop

تمرین پنج‌شنبه: تفاوت View، Sort by، Refresh، New و Personalize را توضیح دهد.

جلسه 3 — Windows Settings

هدف: توانایی تغییر تنظیمات اصلی سیستم.

Date & Time
Region & Language
افزودن Keyboard Language
تغییر Display Language

تمرین عملی: شاگرد:
1. Date & Time را باز کند.
2. تنظیمات تاریخ و ساعت را بررسی کند.
3. Language Settings را باز کند.
4. یک Keyboard Language اضافه کند.
5. بین زبان‌های Keyboard جابه‌جا شود.
6. محل تنظیم Display Language را پیدا کند.

تمرین پنج‌شنبه: نام زبان‌های موجود در Keyboard را بنویسد و روش تغییر زبان را توضیح دهد.

جلسه 4 — Devices

هدف: شناخت تنظیمات Mouse و Keyboard.

Mouse Settings
Pointer Settings
Keyboard Settings
On-Screen Keyboard — OSK

تمرین عملی: شاگرد تنظیمات Mouse را باز کند، گزینه‌های اصلی را مشاهده کند، On-Screen Keyboard را اجرا کند و Keyboard Settings را بررسی نماید.

سپس با استفاده از OSK یک کلمه کوتاه تایپ کند.

مرور نام و کاربرد Mouse، Keyboard و OSK.

جلسه 5 — User Accounts

هدف: آشنایی با حساب‌های کاربری Windows و تفاوت سطح دسترسی آنها.

Create a New User Account
Change Account Name
Change Password
Administrator
Standard User
Delete User Account

تمرین عملی: یک حساب کاربری تمرینی ایجاد کند، نام آن را تغییر دهد، Password تعیین کند و تفاوت Administrator و Standard User را بررسی کند.

در پایان، حساب تمرینی در صورت امکان حذف شود.

نکته امنیتی: استاد نباید شاگردان را به تغییر یا حذف حساب اصلی مرکز یا حساب مهم سیستم وادار کند. تمرین User Account باید با حساب آزمایشی انجام شود.

مرور تفاوت Administrator و Standard User.

جلسه 6 — Installing Software

هدف: آشنایی با نصب برنامه و ایجاد Shortcut.

Download
Install
Install from USB Drive
Desktop Shortcut

تمرین عملی: استاد یک برنامه ساده و معتبر را انتخاب کند.

شاگرد:
1. فایل نصب را پیدا کند.
2. آن را اجرا کند.
3. مراحل نصب را دنبال کند.
4. برنامه را باز کند.
5. در صورت نیاز Desktop Shortcut ایجاد کند.
6. برنامه را ببندد و دوباره از Shortcut باز کند.

برنامه‌های ناشناس یا فایل‌های نامطمئن نباید برای تمرین استفاده شوند.

توضیح مراحل کلی Download → Install → Open → Shortcut.

جلسه 7 — Uninstalling Programs

هدف: توانایی حذف صحیح یک برنامه نصب‌شده.

Control Panel
Programs and Features
Uninstall

تمرین عملی: شاگرد:
1. Control Panel را باز کند.
2. Programs and Features را پیدا کند.
3. یک برنامه تمرینی را انتخاب کند.
4. Uninstall را اجرا کند.
5. نتیجه را بررسی کند.

استاد باید مراقب باشد شاگرد برنامه‌های ضروری Windows یا برنامه‌های مورد نیاز مرکز را حذف نکند.

توضیح تفاوت Install و Uninstall.

جلسه 8 — File & Folder Management

هدف: آماده‌سازی شاگرد برای کار با Word و Excel.

Create Folder
Open Folder
Rename
Copy
Cut
Paste
Delete
Restore from Recycle Bin

تمرین عملی: شاگرد یک Folder با نام خودش ایجاد کند.

داخل آن یک Folder دیگر با نام Practice بسازد.

سپس یک فایل تمرینی را:
Copy → Paste
Cut → Paste
Rename
Delete
و در صورت امکان Restore کند.

این جلسه برای دوره‌های بعدی بسیار مهم است. شاگرد باید بداند فایل Word یا Excel را کجا ذخیره کند و چگونه آن را دوباره پیدا کند.

تمرین نوشتاری مراحل Create → Rename → Copy → Paste → Delete → Restore.

جلسه 9 — تمرین جامع Windows

هدف: ترکیب مهارت‌های تمام جلسات قبل.

تمرین جامع: شاگرد باید تا حد امکان مستقل موارد زیر را انجام دهد:

1. باز کردن Start Menu
2. استفاده از Right-click
3. ایجاد Folder
4. تغییر Background
5. بررسی Date & Time
6. افزودن Keyboard Language
7. باز کردن OSK
8. ایجاد User Account آزمایشی
9. نصب یک برنامه ساده
10. ایجاد Desktop Shortcut
11. حذف برنامه تمرینی
12. Copy / Cut / Paste فایل
13. Rename و Delete فایل

مرور تمام موارد برای آزمون عملی جلسه 10.

جلسه 10 — آزمون عملی نهایی Windows

آزمون باید به صورت عملی برگزار شود. هر شاگرد باید تا حد امکان مستقل و بدون راهنمایی شاگرد دیگر کار کند.

مهارت	نمره
Desktop، Start Menu، Taskbar و Icons	3
Right-click و مدیریت Desktop	3
Settings و Language	3
Mouse، Keyboard و OSK	3
User Account	3
Install / Uninstall	3
File & Folder Management	4
استقلال در انجام کار	3
مجموع	25

7. معیار ورود به Microsoft Word

قبولی در Windows نباید فقط بر اساس نمره باشد. شاگرد باید بتواند مهارت‌های ضروری زیر را انجام دهد:

استفاده صحیح از Mouse و Keyboard
باز کردن و بستن برنامه‌ها
پیدا کردن برنامه از Start Menu
ایجاد Folder
Rename کردن Folder یا File
Copy / Cut / Paste
Delete و درک Recycle Bin
ذخیره و پیدا کردن فایل

اگر شاگرد در چند مورد جزئی ضعف داشته باشد، می‌تواند با تمرین وارد Word شود؛ اما اگر هنوز نمی‌تواند فایل و پوشه را مدیریت کند، باید ابتدا همان بخش تقویت شود.

8. وظایف استاد

مطابق ترتیب رسمی جلسات تدریس کند.
هر موضوع را ابتدا توضیح دهد و سپس عملی نمایش دهد.
به هر شاگرد فرصت اجرای عملی بدهد.
در سیستم دو شاگرده نقش‌ها را مرتب تغییر دهد.
اشتباه شاگرد را به جای او انجام ندهد؛ ابتدا فرصت اصلاح بدهد.
در زمان نصب یا حذف برنامه مراقب امنیت سیستم باشد.
حساب‌های اصلی سیستم را بدون ضرورت تغییر ندهد.
پیشرفت شاگردان را ثبت کند.
در آزمون شرایط برابر برای شاگردان ایجاد کند.
بدون هماهنگی مدیریت، ساختار اصلی دوره را تغییر ندهد.

9. وظایف مدیریت مرکز

لپ‌تاپ‌ها و وسایل لازم را تا حد امکان آماده نگه دارد.
برای تمرین User Account از حساب‌های آزمایشی استفاده شود.
برنامه‌های تمرینی معتبر و مورد نیاز را مشخص کند.
نتایج آزمون را ثبت و نگهداری کند.
در صورت تغییر استاد، همین راهنما به استاد جدید تحویل شود.
تغییرات مهم برنامه با هماهنگی مدیریت انجام شود.

10. جدول ثبت پیشرفت شاگرد

نام شاگرد	تمرین	آزمون نهایی / 25	وضعیت
................................
................................
................................
................................

11. چک‌لیست مهارت‌های پایه

مهارت	انجام شده
Desktop و Start Menu	□
Taskbar و Icons	□
Recycle Bin	□
Right-click Menu	□
View و Sort by	□
Create Folder	□
Date & Time	□
Keyboard Language	□
Mouse Settings	□
On-Screen Keyboard	□
User Account	□
Administrator / Standard User	□
Install Software	□
Uninstall Software	□
Desktop Shortcut	□
Rename	□
Copy / Cut / Paste	□
Delete / Restore	□

12. اصل نهایی دوره Windows

هدف دوره فقط آشنایی با Windows نیست؛ هدف، ایجاد استقلال در کار با کامپیوتر است.

شاگرد باید بتواند سیستم را باز کند، محیط آن را بشناسد، تنظیمات پایه را مدیریت کند، زبان صفحه‌کلید را تغییر دهد، برنامه نصب و حذف کند، فایل و پوشه بسازد و فایل‌های خود را به صورت منظم مدیریت نماید.

Windows → File & Folder Management → Microsoft Word → Microsoft Excel → Microsoft PowerPoint

این مسیر باعث می‌شود آموزش کامپیوتر مرکز آموزشی گلستان اندیشه از پایه شروع شده و مرحله‌به‌مرحله به مهارت‌های کاربردی Office برسد.